strona główna
Księga gości
Odwiedziłeś moją stronę? Spodobała Ci się? A może masz jakieś krytyczne uwagi? Wpisz się do KSIĘGI GOŚCI.
Google


Szukaj w sieci
Szukaj w tej witrynie
Kliknij, aby zobaczyć prognozę dla Warszawy.
Strona główna > Ryby > Łyna

Łyna na długim odcinku jest bardzo intersującą rzeką, o swoim specyficznym charakterze. Poszukiwaczom estetyczno-przyrodniczych wrażeń polecam w szczególności rezerwaty "Źródła Rzeki Łyny" i "Las Warmiński". "Las", to kilkukilometrowy odcinek krystalicznie czystej rzeki płynącej w głębokim wąwozie. Cała okolica to tzw. Lasy Łańskie, Mekka rządowych bonzów (niezależnie od tego kto jest u władzy). Poniżej podaję opis rezerwatu "Źródła rzeki Łyny".

Rezerwat krajobrazowy "Źródła rzeki Łyny im. Prof. Romana Kobendzy", o pow. 121 ha, nadl. Nidzica, leśn. Łyna, gm. Nidzica, woj. warmińsko-mazurskie. Rezerwat został utworzony w celu zachowania w nieskażonej po­staci całokształtu przebiegających procesów wstecznej erozji źród­liskowej, mającej duże znaczenie dla poznania morfologii Pojezierza Mazurskiego ściśle związanej z jego genezą. Na terenie rezerwatu występują tłuste iły mioceńskie, które stanowią nieprzepuszczalną warstwę zatrzymującą wody. Wypiętrzenie iłów mioceńskich i ich nieprzepuszczalność stały się przyczyną powstania wspaniale roz­winiętego zjawiska erozji wstecznej u źródeł rzeki Łyny. W rezerwa­cie znajduje się szereg nisz źródłowych rzeki. Wody wypływają wzdłuż powierzchni kontaktu wierzchniej warstwy piasków polo­dowcowych i iłów mioceńskich leżących w spągu. Iły mioceńskie wypiętrzone są tutaj do 175 m n.p.m. Spływ wód jest bardzo silny. Podmyciu ulegają leżące w stropie piaski, które obrywając się tworzą prawie pionową białą ścianę, pokrytą na szczycie lasem sosnowym. Ściana piasków ma ok. 20 m wysokości. Na dnie obszernego zagłę­bienia, zwanego cyrkiem, zbierają się wody spływające cienką warstwą po łagodnie pochylonej powierzchni iłów. Następnie tworzą one strumyk, który kaskadami spada ku niżej leżącemu, silnie wciętemu wąwozowi. Kaskada tworzy się w miejscu progu, zbudowanego z odpornych iłów mioceńskich, znacznie wolniej ulegających erozji wstecznej.

Na płaskim dnie cyrku rosną piękne okazy olszy czarnej wsparte na szczudłowatych korzeniach, które wynoszą je nad poziom płyt­kich, ale szeroko rozlewających się wód. Na kępach olszowych, okry­tych poduszkami mchów, rozpościerają się pióropusze paproci, sterczą pędy malin, pod nimi ścielą się delikatne listeczki szczawiku zajęczego i innych roślin. Na wysepkach piasków wśród płynących wód rozrosły się trawy i turzyce, w wąwozie zaś lepiężnik kutnero­waty. Cyrki tworzą się zarówno z lewej, jak i z prawej strony doliny. Są rożnej wielkości, zależnie od warunków miejscowych. Rzeka Łyna zbiera wypływające z nich wody i wcina się w otaczającą powierzchnię dyluwialną wąwozu głębokiego do 60 m. Źródła Łyny cofając się wstecz niszczą mocno starą, szeroką, dziś całkiem suchą dolinę, z której w okresie topnienia lodowca skandynawskiego od­pływały wody w kierunku południowym. Dolina ta wyraźnie zazna­cza się na południowy wschód od wsi Łyny. Po ustąpieniu lądolodu i powstałych z niego wód rzeka utorowała sobie drogę bezpośrednio do morza, w kierunku północnym. Młoda erozja źródlisk Łyny, nisz­cząca starą, opuszczoną dolinę poprzedniego okresu geologicznego, jest typowym przykładem zmian hydrograficznych i morfologicz­nych Pojezierza Mazurskiego, zachodzących w obecnym okresie geologicznym. Całość opisywanego terenu tworzy piękny przykład źródliskowej erozji wstecznej, zjawiska bardzo rzadkiego na niżu. Ze zbocza zamykającego dolinę główną wypływają setki strumyków - źródeł wysiękowych, dających początek największej w województwie rzece Łynie, dopływowi Pregoły. Tam, gdzie strumyki mają większe spadki, tworzą się kaskady.W następstwie wymywania zbocze źródlisk Łyny stale się cofa i atakuje pobliski dział wodny. W odległości około 8 km stąd ku południowemu zachodowi znajdują się bowiem źródła Nidy należące już do dorzecza Wisły.W wyniku erozji wstecznej wytworzyły się w zboczach doliny liczne półkoliste nisze, tzw. cyrki dolinne. Rozmiary cyrku, żywotność i młodość procesów oraz świeżość form czynią silne wrażenie na zwiedzających. Piękno tego rezerwatu wzbogaca pokrywający go las mieszany, złożony z drzew w wieku 80-100 lat. Z gatunków tworzących drzewostany na pierwsze miejsce wysuwa się sosna, następnie świerk, brzoza brodawkowata, osika, dąb szypułkowy, klon zwyczajny i grab. W podszyciu spotykamy kruszynę, wiciokrzew suchodrzew, jałowiec i malinę właściwą. Dolinę porastają lasy łęgowe oczekujące na szczegółowe opracowanie z punktu widzenia fitosocjologicznego.

Valid XHTML 1.0!

Copyright © 1999-2010 Adam Pawtel (abyss@pawtel.pl)

Poprawny CSS!

statystyka